ಹಳೆಯ ಸಿಸಿಟಿವಿ ವಿಡಿಯೋ: ಬ್ಯಾಟರಿ ಕಚ್ಚಿ ಸ್ಫೋಟ—‘ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದು’ ಎಂಬ ದಾವೆ ತಪ್ಪು
2018ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ನಾಂಜಿಂಗ್ನ ಅಂಗಡಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕನು ಐಫೋನ್ ರಿಪ್ಲೇಸ್ಮೆಂಟ್ ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಚ್ಚಿದ ಕ್ಷಣದ 23 ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳ ಸಿಸಿಟಿವಿ ವಿಡಿಯೋ ಈಗ ಮತ್ತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿದೆ. ಬ್ಯಾಟರಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಿಡಿ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿದು ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವ ದೃಶ್ಯ ಇದರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆ “ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಅದೇ ಹೇಳಿಕೆ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಚೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದೃಢಪಡಿಸಿವೆ.
ಈ ವಿಡಿಯೋ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಲಿಥಿಯಂ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ, ನಕಲಿ ರಿಪ್ಲೇಸ್ಮೆಂಟ್ ಭಾಗಗಳ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಸಂದರ್ಭದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚುವ misinformation ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಇದು ಪುನಃ ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ಘಟನೆ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಹಳೆಯ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಳ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹಂಚಿರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ಆತಂಕವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ.
• 2018: ನಾಂಜಿಂಗ್ (ಚೀನಾ) ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಸಿಟಿವಿ ದೃಶ್ಯ ದಾಖಲು.
• 2018–2019: ಚೀನೀ ವೀಡಿಯೋ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಮಿಯೋಪೈನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು.
• ಜನವರಿ–ಫೆಬ್ರವರಿ 2026: ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ತಪ್ಪು ಹೇಳಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈರಲ್.
• ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಚೆಕ್: ಘಟನೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೃಢೀಕರಣ.
• ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಈ ರೀತಿಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆ ವರದಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ.
• ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಚೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿಡಿಯೋ ಮೂಲವನ್ನು ಚೀನೀ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳಿಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿವೆ.
• ತಯಾರಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚುವುದು, ಚುಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಒಳಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಉರಿಯುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ ದ್ರವ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ಸೆಲ್ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಚ್ಚಿದಾಗ ಅಥವಾ ಚುಚ್ಚಿದಾಗ, ಆಂತರಿಕ ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಉಂಟಾಗಿ ತಕ್ಷಣದ ಉಷ್ಣತೆ ಏರಿಕೆ, ಕಿಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಇದು ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಗುಣಮಟ್ಟವಿಲ್ಲದ ರಿಪ್ಲೇಸ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ವಿಡಿಯೋ ಮತ್ತೆ ವೈರಲ್ ಆಗಿರುವುದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ: (1) ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಬಳಕೆಯ ಅಪಾಯ, (2) ಸಂದರ್ಭ ತಪ್ಪಾಗಿ ನೀಡಿದ ವಿಡಿಯೋಗಳು ತಪ್ಪು ಭಯ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು. ಗ್ರಾಹಕರು ಅಧಿಕೃತ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರು ಹಂಚುವ ಮೊದಲು ಮೂಲ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭ
ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಂಗಡಿಯೊಳಗೆ ನಿಂತು ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಿಡಿದು ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂಗಡಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೃಶ್ಯ 2018ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದೇ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಈಗ “ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದದ್ದು” ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಳಕೆದಾರರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಂಚಿದ್ದಾರೆ.
ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಚೆಕ್ ತಂಡಗಳು ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿನ ಅಂಗಡಿ ಒಳಭಾಗ, ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯ ಫಲಕಗಳು, ಮತ್ತು ಮೂಲ ಅಪ್ಲೋಡ್ಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಇದು ನಾಂಜಿಂಗ್ನ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣವೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿವೆ. ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಸ್ಥಳ, ದಿನಾಂಕ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ರೀತಿಯ ತಪ್ಪು ಸಂದರ್ಭದ ಹಂಚಿಕೆಗಳು ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಕೂಡ ಹಳೆಯ ಅಪಘಾತಗಳ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ವೈರಲ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕ್ಲಿಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಶೇರ್ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಯಾರು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ
ಈ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಮೂಲ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಂಜಿಂಗ್ನ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಮಾತ್ರ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ವೈರಲ್ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಳಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪುಟಗಳು ತಪ್ಪು ಹೇಳಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿವೆ.
ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಿಥಿಯಂ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ BIS (Bureau of Indian Standards) ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವು ನಕಲಿ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿವೆ, ಆದರೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಪಾಯ ಉಳಿದಿದೆ.
ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಗ್ರಾಹಕ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಚೆಕಿಂಗ್ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಹರಡುವುದು ಕೇವಲ ಗೊಂದಲವಲ್ಲ—ಅದು ನಿಜವಾದ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಬಹುದು.
ಏನು ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ vs ಏನು ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ
ದೃಢಪಟ್ಟದ್ದು: ವಿಡಿಯೋ 2018ರ ನಾಂಜಿಂಗ್ (ಚೀನಾ) ಘಟನೆ; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆ ಅಲ್ಲ.
ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿರುವುದು: ಇತ್ತೀಚಿನ ವೈರಲ್ ಹಂಚಿಕೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಘಟಿತ ತಪ್ಪುಮಾಹಿತಿ ಅಭಿಯಾನವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು.
Disclosure (ಪ್ರಕಟಣೆ)
ಈ ವರದಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಚೆಕ್ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಬಂದರೆ ವಿವರಗಳು ನವೀಕರಿಸಬಹುದು.
ತಜ್ಞ/ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ (ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ)
ಲಿಥಿಯಂ ಬ್ಯಾಟರಿ “ಸಣ್ಣ ಬಾಂಬ್” ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿದರೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಕಚ್ಚುವುದು, ಚುಚ್ಚುವುದು, ಬಿಸಿಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ನಕಲಿ ಭಾಗ ಬಳಸುವುದು ಅಪಘಾತದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಯಾಟರಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿ.
FAQs
1) ವಿಡಿಯೋ ನಿಜವೇ?
ಹೌದು, ಆದರೆ ಹಳೆಯದು (2018) ಮತ್ತು ಚೀನಾದದ್ದು.
2) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಂತಹ ಘಟನೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆಯೇ?
ಇಲ್ಲ, ವೈರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳು ತಪ್ಪು ಸಂದರ್ಭ ನೀಡಿವೆ.
3) ಇಂತಹ ಅಪಾಯ ತಪ್ಪಿಸಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಅಧಿಕೃತ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಬ್ಯಾಟರಿ ತಪ್ಪಿಸುವುದು.
.jpeg)
.png)
