ಚಂಡೀಗಢ:
ಬರೋಬ್ಬರಿ 26 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ, ಎರಡು ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರ ಹೃದಯಾಘಾತದ ನಡುವೆಯೂ ಛಲ ಬಿಡದೆ ಹೋರಾಡಿದ 57 ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಕೊನೆಗೂ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿವೃತ್ತಿಗೆ ಕೇವಲ ಐದು ತಿಂಗಳು ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಜೈ ಮಾಲಾ (Jai Mala) ಅವರಿಗೆ 1999ರಲ್ಲಿ ಸಿಗಬೇಕಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು?
1998ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಜೈ ಮಾಲಾ ಅವರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು 1999ರ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ರೇವಾರಿ (Rewari) ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅಧಿಕೃತ ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ (10ನೇ ತರಗತಿ) ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಓದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಜೈ ಮಾಲಾ ಅವರು 1999ರ ಜೂನ್ 10ರಿಂದ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ನೇಮಕಾತಿ, ವೇತನ ಬಾಕಿ ಹಾಗೂ ಭತ್ಯೆ ನೀಡುವಂತೆ ಕೋರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು.
ಆದರೆ, 2006ರ ಮೇ 18ರಂದು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಇವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಬಳಿಕ 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11ರಂದು ರೇವಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೂ ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಧೃತಿಗೆಡದ ಜೈ ಮಾಲಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು:
ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮನುಜಾ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು ಕೆಳಹಂತದ ಎರಡೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ತೀರ್ಪನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಜೈ ಮಾಲಾ ಅವರು ಬಿ.ಎ (BA) ಪದವಿಯ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ವಿಷಯವನ್ನು ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ (ಕ್ರಮವಾಗಿ 200ಕ್ಕೆ 106 ಹಾಗೂ 89 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ) ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಗಮನಿಸಿದೆ.
"ನಿಗದಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಗಿಂತ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ (BA) ಹಿಂದಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿರುವಾಗ, ಕೇವಲ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಓದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 1999ರ ಜೂನ್ 10ರಿಂದಲೇ ಪೂರ್ವಾನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಾತಿ ಆದೇಶ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು (Consequential benefits) ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
"ತರಗತಿಗೆ ಕಾಲಿಡಲು ಕಾತುರಳಾಗಿದ್ದೇನೆ":
ತೀರ್ಪಿನ ಕುರಿತು ಸಂತಸ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಜೈ ಮಾಲಾ, "ಮುಂದಿನ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನಿವೃತ್ತಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸೇವೆಗೆ ಕೇವಲ ಐದು ತಿಂಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಾಕಿಯಿದೆ. ಆದರೂ ತರಗತಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡಲು ನಾನು ಕಾತುರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ, ಸಾಕಷ್ಟು ನಿರಾಸೆ ಅನುಭವಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಕೊನೆಗೂ ನ್ಯಾಯ ಸಿಕ್ಕಿದೆ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಪತ್ನಿಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಶಿಕ್ಷಕ ರೂಪ್ ಚಂದ್ ಮಾತನಾಡಿ, "ಅರ್ಹತೆಯಿದ್ದರೂ ಕೆಲಸ ಸಿಗದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡದಿಂದ ನನ್ನ ಪತ್ನಿ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಹೃದಯಾಘಾತಕ್ಕೂ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದರು. ನಾವು ವಿದ್ಯಾವಂತರಾಗಿದ್ದು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅರಿತಿದ್ದರಿಂದ ಇಷ್ಟು ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು" ಎಂದು ಭಾವುಕರಾಗಿ ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.